Borçlanma Hakkıyla Nasıl Emekli Olunur? SGK Borçlanma Türleri ve Emekliliğe Etkisi

Borçlanma Hakkıyla Nasıl Emekli Olunur? SGK Borçlanma Türleri ve Emekliliğe Etkisi

Emeklilik için gerekli prim gününü tamamlayamayan çalışanların en çok araştırdığı konulardan biri borçlanma hakkıdır. Sosyal güvenlik mevzuatında belirli nedenlerle çalışılmayan bazı sürelerin primleri sonradan ödenerek bu dönemlerin sigortalılık hesabına dahil edilmesi mümkündür.

Askerlik, doğum ve yurt dışında geçirilen belirli süreler bunların en bilinen örnekleridir.

Ancak borçlanma yapmak tek başına otomatik olarak emeklilik hakkı sağlamaz. Emekli olabilmek için kişinin tabi olduğu mevzuata göre yaş, sigortalılık süresi ve prim ödeme günü gibi gerekli koşulların birlikte sağlanması gerekir.

SGK Borçlanması Nedir?

SGK borçlanması, kanunda belirtilen bazı süreler için sonradan prim ödeyerek bu sürelerin sigortalılık hesabında değerlendirilmesini sağlayan uygulamadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41. maddesinde borçlanılabilecek çeşitli süreler düzenlenmiştir.

Borçlanma sayesinde kişi, durumuna göre eksik prim günlerini tamamlayabilir veya bazı borçlanma türlerinde sigorta başlangıç tarihinin geriye gitmesini sağlayabilir.

Hangi Süreler Borçlanılabilir?

SGK mevzuatında şartları karşılayan kişilerin borçlanabileceği farklı süreler bulunmaktadır.

Bunların en yaygın olanları:

• Askerlik süreleri

• Doğum nedeniyle çalışılmayan süreler

• Yurt dışında geçen belirli süreler

• Doktora veya tıpta uzmanlık öğreniminde geçen bazı süreler

• Avukatlık stajında geçen belirli süreler

• Grev ve lokavtta geçen süreler

• Bazı ücretsiz izin süreleri

olarak sıralanabilir.

Her borçlanma türünün kendine özgü şartları bulunduğu için kişinin kendi sigortalılık durumuna göre değerlendirme yapması gerekir.

Askerlik Borçlanmasıyla Emeklilik Nasıl Olur?

Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen belirli süreler için askerlik borçlanması yapılabilir.

Askerlik borçlanmasının önemli özelliklerinden biri, askerliğin ilk sigortalılık tarihinden önce yapılmış olması durumunda sigorta başlangıç tarihini borçlanılan süre kadar geriye çekebilmesidir.

Bu durum bazı kişiler açısından emeklilik şartlarının değişmesine yol açabilir.

Askerliğini sigortalı çalışmaya başladıktan sonra yapan kişilerde ise borçlanılan süre esas olarak prim gün sayısına eklenir.

Doğum Borçlanmasıyla Emeklilik Nasıl Olur?

Sigortalı kadınlar, mevzuattaki şartları karşılamaları hâlinde doğum sonrasında çalışmadıkları belirli süreleri borçlanabilir.

Genel uygulamada:

• En fazla 3 doğum için,

• Her doğumdan sonra en fazla 2 yıllık süre,

borçlanma kapsamında değerlendirilebilir.

Böylece şartları karşılayan bir sigortalı toplamda 6 yıla, yani 2.160 güne kadar doğum borçlanması yapabilir.

Ancak doğumdan sonraki dönemde adına prim ödenen süreler borçlanma hesabında dikkate alınır ve çocuğun yaşaması gibi mevzuatta belirtilen şartların sağlanması gerekir.

Yurt Dışı Borçlanması Nedir?

Türkiye dışında yaşayan veya geçmişte yurt dışında çalışmış Türk vatandaşları için belirli şartlarda yurt dışı borçlanması imkânı bulunmaktadır.

3201 sayılı Kanun kapsamında;

• Yurt dışında geçen sigortalılık süreleri,

• Bu süreler arasındaki veya sonundaki belirli işsizlik süreleri,

• Ev kadını olarak geçirilen belirli süreler

borçlanma kapsamında değerlendirilebilir.

Yurt dışı borçlanmasının emeklilik statüsüne ve aylık hesabına önemli etkileri olabileceği için başvuru öncesinde kişinin durumuna özel hesaplama yapılması faydalıdır.

Borçlanma Emeklilik Yaşını Düşürür mü?

Her borçlanma emeklilik yaşını doğrudan düşürmez.

Bu konuda en önemli ayrım, borçlanılan sürenin ilk sigortalılık başlangıcından önce mi yoksa sonra mı olduğudur.

Örneğin ilk sigortalılıktan önce yapılan askerlik süresinin borçlanılması, sigorta başlangıcını geriye götürebilir. Başlangıç tarihinin değişmesi de kişinin tabi olduğu emeklilik koşullarını etkileyebilir.

Buna karşılık birçok borçlanma türü yalnızca prim gün sayısını artırır.

Bu nedenle "borçlanma yaparsam daha erken emekli olurum" şeklinde genel bir sonuç çıkarmak doğru değildir.

Borçlanma ile EYT Kapsamına Girilebilir mi?

Bu soru özellikle askerlik borçlanması açısından önemlidir.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinde 8 Eylül 1999 ve öncesindeki sigorta başlangıçları kritik öneme sahiptir.

İlk sigorta girişinden önce yapılan askerlik için gerçekleştirilen borçlanma sigorta başlangıcını geriye çekebildiğinden, bazı kişilerin başlangıç tarihini 8 Eylül 1999 veya öncesine taşıyabilir.

Ancak bunun mümkün olup olmadığı kişinin;

• İlk sigorta giriş tarihine,

• Askerlik tarihine,

• Borçlanılan gün sayısına,

• Sigortalılık statüsüne

göre ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

SGK Borçlanma Tutarı Nasıl Hesaplanır?

Borçlanma tutarı, başvuru tarihinde geçerli prime esas günlük kazanç sınırları üzerinden hesaplanır.

Sigortalı, mevzuatta belirlenen alt ve üst sınırlar arasında günlük kazanç seçebilir. Ödenecek toplam tutar ise genel olarak:

Seçilen günlük kazanç × ilgili prim oranı × borçlanılan gün sayısı

üzerinden belirlenir.

Asgari ücret ve prime esas kazanç sınırları değiştikçe borçlanma maliyetleri de değişebildiği için güncel tutarın SGK üzerinden hesaplanması gerekir.

Borçlanmanın Tamamını Yapmak Zorunlu mu?

Her durumda borçlanılabilecek sürenin tamamını satın almak zorunlu değildir.

Örneğin emeklilik için yalnızca 300 prim gününe ihtiyacı bulunan bir kişinin şartları uygunsa ihtiyacı kadar süre için borçlanma yapması mümkün olabilir.

Bu nedenle başvuru öncesinde kaç prim gününün eksik olduğunun hesaplanması gereksiz ödeme yapılmasını önleyebilir.

Borçlanma Başvurusu Nasıl Yapılır?

Borçlanma türüne göre başvuru yöntemi değişebilir.

SGK'nın elektronik hizmetlerinden yararlanılabilen işlemlerde genel olarak:

1. e-Devlet hesabınıza giriş yapın.

2. Sosyal Güvenlik Kurumu hizmetlerini açın.

3. İlgili borçlanma başvuru hizmetini bulun.

4. Talep edilen bilgileri doldurun.

5. Başvurunuzu tamamlayın.

6. SGK tarafından hesaplanan borç tutarını ve ödeme süresini kontrol edin.

Bazı işlemler SGK müdürlükleri veya gerekli belgelerin sunulması yoluyla da gerçekleştirilebilir.

Borçlanma Borcu Ne Zaman Ödenir?

SGK tarafından borçlanma başvurusu değerlendirildikten sonra kişiye ödenecek tutar bildirilir.

Borçlanmanın geçerli olabilmesi için bildirilen tutarın mevzuatta belirtilen süre içerisinde ödenmesi gerekir.

Süresinde ödeme yapılmaması durumunda başvurunun geçersiz hâle gelmesi ve yeniden başvuru yapılması gerekebilir.

Bu nedenle tebliğ edilen ödeme tarihinin dikkatle takip edilmesi önemlidir.

Borçlanma Yapmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

Borçlanma önemli bir mali karar olduğu için ödeme yapmadan önce emeklilik hesabının doğru yapılması gerekir.

Özellikle şu soruların cevaplarını kontrol edin:

• İlk sigorta giriş tarihim nedir?

• Toplam kaç prim günüm bulunuyor?

• Hangi sigortalılık statüsünden emekli olacağım?

• Kaç gün prim eksiğim var?

• Borçlanacağım süre başlangıç tarihimi geri çeker mi?

• Emeklilik şartlarımı gerçekten değiştiriyor mu?

• Ne kadar ödeme yapmam gerekiyor?

e-Devlet'teki SGK hizmet dökümü üzerinden prim günlerinizi kontrol edebilirsiniz.

Borçlanma Yaptıktan Sonra Hemen Emekli Olunur mu?

Her zaman değil.

Borçlanma sonrasında kişinin prim günü tamamlanmış olsa bile yaş veya diğer emeklilik şartları henüz karşılanmamış olabilir.

Örneğin kişinin:

• Prim günü tamamlanmış,

• Ancak gerekli yaşı henüz doldurmamış

olması hâlinde emeklilik için yaş şartının tamamlanması gerekir.

Bu nedenle borçlanma, eksik emeklilik koşullarından birini tamamlamaya yarayan bir araçtır; doğrudan emeklilik garantisi değildir.

Borçlanma mı, Çalışmaya Devam Etmek mi Daha Avantajlı?

Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur.

Karar verirken;

• Eksik prim günü,

• Yaş,

• Sigorta başlangıç tarihi,

• Sigortalılık statüsü,

• Borçlanma maliyeti,

• Emekli aylığına olası etkisi

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle yüksek tutarlı borçlanmalarda ödeme yapmadan önce SGK'dan güncel emeklilik hesabı almak faydalı olabilir.

Sonuç

Borçlanma hakkı; askerlik, doğum, yurt dışında geçirilen süreler ve mevzuatta belirtilen diğer bazı dönemler nedeniyle eksik primleri bulunan sigortalılara önemli bir imkân sunar.

Ancak borçlanmanın emekliliğe etkisi herkes için aynı değildir. Bazı borçlanmalar yalnızca prim gününü artırırken, ilk sigorta başlangıcından önceki bazı sürelerin borçlanılması sigorta başlangıcını da geriye çekebilir.

Bu nedenle borçlanma yapmadan önce sigorta başlangıç tarihi, prim günü, emeklilik statüsü ve gerekli borçlanma miktarı birlikte hesaplanmalıdır.

Çalışmaya devam ederek prim gününüzü tamamlamak veya yeni bir iş fırsatı değerlendirmek istiyorsanız Personel.com üzerinden güncel iş ilanlarını inceleyebilir ve size uygun pozisyonlara kolayca başvurabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Borçlanma yaparak emekli olunur mu?

Evet, borçlanma eksik prim günlerinin tamamlanmasına yardımcı olabilir. Ancak emeklilik için kişinin tabi olduğu diğer şartların da sağlanması gerekir.

Askerlik borçlanması emekliliği öne çeker mi?

Askerlik ilk sigorta başlangıcından önce yapılmışsa borçlanılan süre sigorta başlangıç tarihini geriye çekebilir. Bunun emeklilik tarihine etkisi kişinin durumuna göre değişir.

Doğum borçlanması kaç gün yapılabilir?

Şartları karşılayan kadın sigortalılar üç doğum için toplamda en fazla 2.160 gün borçlanabilir.

Borçlanma emeklilik yaşını düşürür mü?

Her zaman değil. Çoğu durumda prim gününü artırır. Bazı borçlanmalar sigorta başlangıç tarihini geriye çekerek kişinin tabi olduğu emeklilik şartlarını değiştirebilir.

Borçlanmanın tamamını ödemek zorunlu mu?

Duruma göre ihtiyaç duyulan gün kadar kısmi borçlanma yapılması mümkün olabilir.

Borçlanma başvurusu e-Devlet'ten yapılabilir mi?

SGK'nın bazı borçlanma işlemleri e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebilir. Başvuru türüne göre gerekli hizmet ve belgeler değişebilir.

Borçlanma yaptıktan sonra hemen emekli olabilir miyim?

Borçlanmayla birlikte prim, yaş ve diğer emeklilik koşullarının tamamı sağlanıyorsa emeklilik başvurusu yapılabilir. Yalnızca prim gününün tamamlanması her durumda hemen emeklilik anlamına gelmez.