İş Görüşmesinde Adaya Ne Sorulur? İşverenler İçin Mülakat Soruları Rehberi

İş Görüşmesinde Adaya Ne Sorulur? İşverenler İçin Mülakat Soruları Rehberi

İş görüşmesinde doğru soruları sormak, adayın yalnızca CV’sindeki bilgileri tekrar dinlemek için değil; pozisyona gerçekten uygun olup olmadığını, çalışma koşullarına uyumunu, deneyimini ve işe başlama motivasyonunu anlamak için önemlidir.

Özellikle garson, satış danışmanı, depo personeli, temizlik çalışanı veya çağrı merkezi personeli gibi operasyonel pozisyonlarda saatler süren mülakatlar yapmak yerine işin gerektirdiği birkaç kritik soruyu doğru sırayla sormak çoğu zaman daha etkili olabilir.

İşveren açısından temel amaç:

“Bu aday gerçekten bu işi yapabilir mi, bu koşullarda çalışabilir mi ve işe başlarsa devam etme ihtimali yüksek mi?”

sorularına cevap bulmaktır.

Ancak mülakatta her merak edilen soru da sorulmamalıdır. İş Kanunu’nun eşit davranma ilkesi; dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi nedenlerle ayrımcılığı yasaklar. Ayrıca biyolojik veya işin niteliğine ilişkin zorunlu sebepler olmadıkça iş sözleşmesinin kurulmasında cinsiyet veya gebelik nedeniyle farklı işlem yapılamaz.

Peki iş görüşmesinde adaya ne sorulur, hangi sorular gerçekten faydalıdır ve hangi sorulardan kaçınılmalıdır?

İş Görüşmesine Hangi Soruyla Başlanır?

Görüşmenin başında adayın rahatça anlatabileceği açık bir soruyla başlanabilir:

“Bize kısaca kendinizden ve son iş deneyiminizden bahseder misiniz?”

Bu soru adayın:

• Kendini ifade etme biçimini,

• Kariyer geçmişini,

• Hangi deneyimleri önemli gördüğünü,

• Pozisyonla bağlantılı geçmişini

anlamaya yardımcı olur.

Ancak adaydan çocukluğundan bugüne bütün hayat hikâyesini anlatmasını beklemek yerine konuşmayı işle ilgili deneyimlere yönlendirmek daha verimlidir.

“Neden Bu Pozisyona Başvurdunuz?” Sorusu Sorulmalı mı?

Evet.

Özellikle şu soru faydalıdır:

“Bu pozisyonda sizi en çok ne ilgilendirdi?”

Adayın yalnızca iş aradığı için mi başvurduğunu yoksa pozisyonun çalışma düzeninin ve görevlerinin gerçekten kendisine uygun olduğunu mu düşündüğünü anlamaya yardımcı olabilir.

Operasyonel işe alımlarda ise bunu daha doğrudan sormak mümkün:

“Bu vardiya ve lokasyon sizin için neden uygun?”

Bu soru bazen klasik motivasyon sorularından daha değerli bilgi verir.

Önceki İş Deneyimi Nasıl Sorulmalı?

Sadece:

“Kaç yıl deneyiminiz var?”

diye sormak yerine adayın gerçekten ne yaptığını anlamaya çalışmak daha faydalıdır.

Örneğin:

“Son işinizde bir gününüz nasıl geçiyordu?”

“Hangi görevlerden siz sorumluydunuz?”

“Hangi sistem veya ekipmanları kullandınız?”

“Kaç kişilik bir ekiple çalışıyordunuz?”

gibi sorular sorulabilir.

Böylece CV’de yazan:

“Depo personeli – 2 yıl”

bilgisinin arkasında adayın gerçekten mal kabul mü, paketleme mi, forklift mi yoksa sevkiyat mı yaptığı anlaşılabilir.

“Önceki İşinizden Neden Ayrıldınız?” Sorulur mu?

Evet, ancak sorgulayıcı olmayan bir tonla sorulması daha doğru olur.

Örneğin:

“Son işinizden ayrılma nedeninizi paylaşabilir misiniz?”

Bu soru adayın:

• Çalışma koşulları,

• Vardiya,

• Ücret,

• Yönetici ilişkisi,

• Kariyer beklentisi,

• Ulaşım

gibi hangi konularda sorun yaşadığını gösterebilir.

Örneğin aday önceki işinden:

“Gece vardiyasına geçildiği için ayrıldım.”

diyorsa sizin pozisyonunuz da gece vardiyalıysa bu önemli bir eşleşme problemidir.

Adayın İşe Gerçekten Uygun Olduğunu Nasıl Anlarız?

En etkili yöntemlerden biri davranışsal mülakat soruları kullanmaktır.

Genel:

“Stresle aranız nasıl?”

sorusu yerine:

“Yoğun bir günde aynı anda birkaç iş yetiştirmeniz gereken bir örnek anlatabilir misiniz?”

sorulabilir.

Benzer şekilde:

“Takım çalışmasına uygun musunuz?”

yerine:

“Bir ekip arkadaşınızla görev paylaşımında sorun yaşadığınız bir durumda ne yaptınız?”

daha somut bilgi verir.

Adaydan gerçek bir örnek istemek, ezberlenmiş “çalışkanım, disiplinliyim” cevaplarını azaltır.

Pozisyona Özel Sorular Sorulmalı mı?

Kesinlikle.

Her pozisyona aynı mülakat formunu uygulamak verimli değildir.

Örneğin garson adayına:

“Yoğun serviste aynı anda kaç masayı takip ettiniz?”

depo personeline:

“El terminali kullandınız mı?”

satış danışmanına:

“Kararsız bir müşteriye nasıl yaklaşırsınız?”

çağrı merkezi adayına:

“Öfkeli bir müşteriyle konuştuğunuz bir örnek verebilir misiniz?”

sorulabilir.

İyi mülakat sorusu pozisyonun gerçek işini ölçmelidir.

Garson İş Görüşmesinde Ne Sorulur?

Garson adayına şu sorular yöneltilebilir:

• Daha önce hangi tür restoran veya kafelerde çalıştınız?

• Kaç masa yönetebiliyordunuz?

• POS veya sipariş sistemi kullandınız mı?

• Yoğun serviste sipariş karışıklığını nasıl önlersiniz?

• Müşteri siparişinden memnun kalmazsa nasıl yaklaşırsınız?

• Akşam ve hafta sonu vardiyalarında çalışabilir misiniz?

• İş yerine ulaşımınız nasıl?

• Ne zaman başlayabilirsiniz?

Fine dining bir işletmeyle hızlı servis restoranının beklentileri farklı olacağı için servis bilgisi pozisyona göre detaylandırılmalıdır.

Satış Danışmanı İş Görüşmesinde Ne Sorulur?

Satış danışmanında müşteri iletişimi ve satış yaklaşımı önemlidir.

Örneğin:

• Daha önce satış deneyiminiz var mı?

• Satış hedefiyle çalıştınız mı?

• Kararsız bir müşteriye nasıl yardımcı olursunuz?

• Müşteri “sadece bakıyorum” dediğinde nasıl yaklaşırsınız?

• Yoğun mağazada müşteri ve reyon görevlerini nasıl dengelersiniz?

• Kasa deneyiminiz var mı?

• Hafta sonu ve vardiyalı çalışabilir misiniz?

• Prim sistemiyle çalışmaya nasıl bakıyorsunuz?

Burada yalnızca adayın “satış yapmayı seviyorum” demesine değil, verdiği gerçek örneklere bakılabilir.

Depo Personeli İş Görüşmesinde Ne Sorulur?

Depo adayında görev ve vardiya uyumu hızlı şekilde kontrol edilebilir:

• Daha önce hangi depo operasyonlarında çalıştınız?

• Mal kabul deneyiminiz var mı?

• Sipariş toplama veya paketleme yaptınız mı?

• El terminali veya barkod okuyucu kullandınız mı?

• Forklift veya reach truck kullanıyor musunuz?

• Gerekli operatörlük belgeniz var mı?

• Üç vardiyalı çalışabilir misiniz?

• Servis güzergâhı size uygun mu?

• Ne zaman işe başlayabilirsiniz?

Özellikle teknik ekipman kullanılacaksa adayın yalnızca “kullanabiliyorum” beyanıyla yetinilmemeli; gerekli belgeler ayrıca doğrulanmalıdır.

Temizlik Personeli İş Görüşmesinde Ne Sorulur?

Temizlik personelinde görev kapsamını baştan netleştirmek önemlidir.

Örneğin:

• Daha önce ofis, otel, mağaza veya hastane temizliği yaptınız mı?

• Hangi temizlik makinelerini kullandınız?

• Zemin bakım veya profesyonel temizlik deneyiminiz var mı?

• Pozisyonda çay-servis görevi de bulunuyor; sizin için uygun mu?

• Belirtilen çalışma saatlerinde çalışabilir misiniz?

• İş yerine ulaşımınız nasıl?

• Ne zaman başlayabilirsiniz?

İş ilanı yalnızca temizlik olarak yayımlandıysa mülakatta sonradan yemek yapma veya başka kapsamlı görevler eklemek doğru bir işe alım deneyimi yaratmaz.

Çağrı Merkezi Adayına Ne Sorulur?

Çağrı merkezi çalışanında iletişim ve stres yönetimi ön plandadır.

Sorulabilecek sorular:

• Daha önce müşteri hizmetlerinde çalıştınız mı?

• Gelen çağrı mı, satış araması mı deneyiminiz var?

• Zor bir müşteriyle yaşadığınız bir görüşmeyi anlatabilir misiniz?

• Hedefle çalışmaya nasıl yaklaşıyorsunuz?

• Aynı anda konuşup sisteme veri girebilir misiniz?

• Hangi CRM sistemlerini kullandınız?

• Vardiyalı çalışabilir misiniz?

Adayın ses tonu ve kendini ifade etme şekli de görüşme sırasında doğal olarak gözlemlenebilir.

Kasiyer Adayına Ne Sorulur?

Kasiyer işe alımında:

• Daha önce kasa kullandınız mı?

• Hangi POS sistemlerini kullandınız?

• Yoğun kasa kuyruğunda nasıl çalışırsınız?

• Kasa açığı durumunda nasıl hareket edersiniz?

• İade/değişim işlemi yaptınız mı?

• Vardiyalı çalışabilir misiniz?

• Hafta sonu çalışmanız mümkün mü?

gibi sorular kullanılabilir.

“Güçlü ve Zayıf Yönünüz Nedir?” Sorusu Faydalı mı?

Sorulabilir ancak çoğu aday bu soruya önceden hazırlanmış cevap verir.

Örneğin:

“Mükemmeliyetçiyim.”

gibi cevaplar işe alım açısından çok fazla bilgi sağlamayabilir.

Bunun yerine:

“Bu pozisyonda en hızlı adapte olacağınızı düşündüğünüz konu ne?”

ve:

“İşe başladığınızda en fazla desteğe ihtiyaç duyacağınızı düşündüğünüz alan hangisi?”

soruları daha gerçekçi cevaplar sağlayabilir.

“5 Yıl Sonra Kendinizi Nerede Görüyorsunuz?” Sorulmalı mı?

Bazı kariyer pozisyonlarında anlamlı olabilir ancak her iş için gerekli değildir.

Örneğin tek seferlik etkinlik personeli veya üç aylık sezonluk komi işe alırken adayın beş yıllık kariyer vizyonunu sormak işe uygunluğu ölçmeyebilir.

Bunun yerine:

“Önümüzdeki altı ay çalışma planınız nasıl?”

veya:

“Bu pozisyonda ne kadar süre çalışmayı düşünüyorsunuz?”

daha faydalı olabilir.

Adayın Maaş Beklentisi Nasıl Sorulur?

Ücret ilanda zaten belirtilmişse:

“İlanda belirtilen ücret ve yan haklar sizin için uygun mu?”

sorusu yeterli olabilir.

Ücret aralığı belirlenmemişse:

“Bu pozisyon için ücret beklentiniz nedir?”

sorulabilir.

Ancak işe alım sürecini yalnızca adayın önceki maaşı üzerinden yürütmek yerine pozisyonun kendi ücret skalasına göre değerlendirmek daha sağlıklıdır.

Adayın Önceki Maaşı Sorulur mu?

Pratikte sorulabiliyor ancak her zaman gerekli değildir.

İşveren açısından daha önemli soru:

“Bu pozisyon için beklentiniz nedir?”

olabilir.

Adayın eski şirketindeki ücretinin yeni pozisyonun gerçek piyasa değeriyle ilgisi bulunmayabilir.

Üstelik işe ilişkin gereklilik bulunmadıkça gereksiz kişisel veri toplamaktan kaçınmak KVKK'nın amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü veri işleme yaklaşımıyla da daha uyumludur. İşe alım süreçlerinde adaylardan hangi bilgilerin toplandığı ve hangi amaçlarla işlendiği konusunda aydınlatma yapılması gerekir.

“Ne Zaman İşe Başlayabilirsiniz?” Sorusu Önemli mi?

Özellikle operasyonel işe alımlarda en kritik sorulardan biridir.

Aday çok uygun olabilir ancak:

“İki ay sonra başlayabilirim.”

diyorsa yarın personel ihtiyacı olan işveren için uygun değildir.

Bu nedenle:

“En erken hangi tarihte başlayabilirsiniz?”

sorusu görüşmenin başında bile sorulabilir.

Vardiya Uygunluğu Nasıl Sorulmalı?

Sadece:

“Vardiyalı çalışabilir misiniz?”

demek yerine gerçek vardiyalar açıklanmalıdır.

Örneğin:

“Çalışma düzenimiz 07.00-15.00, 15.00-23.00 ve 23.00-07.00 dönüşümlü vardiyadır. Üç vardiyanın tamamında çalışabilir misiniz?”

Bu soru daha sağlıklı cevap verir.

Adayın “vardiyalı çalışırım” derken yalnızca gündüz ve akşam vardiyasını düşünüyor olması mümkündür.

Ulaşım Sorusu Nasıl Sorulmalı?

Özellikle İstanbul, Kocaeli, Bursa gibi şehirlerde lokasyon önemli.

Ancak adayın ayrıntılı ev adresini ilk görüşmede istemek yerine:

“İşyerimiz Gebze’de ve vardiya 00.00’da bitebiliyor. Ulaşım sizin için uygun mu?”

sorusu yeterli olabilir.

Servis varsa güzergâh paylaşılabilir.

Amaç adayın işe ulaşabilirliğini anlamaktır; gereksiz kişisel bilgi toplamak değildir.

Referans Sorulur mu?

Pozisyona göre sorulabilir.

Özellikle:

• Yönetici,

• Finans,

• Güven gerektiren görevler,

• Deneyimli uzman pozisyonları

için referans kontrolü faydalı olabilir.

Ancak adayın verdiği referanslarla iletişime geçerken aday verilerinin nasıl kullanılacağı konusunda KVKK süreçlerinin de dikkate alınması gerekir. Adaylardan kişisel veri toplanırken veri sorumlusunun kimliği, verilerin amacı, aktarımı, toplama yöntemi ve hukuki sebebi hakkında aydınlatma yapılması gerekiyor.

İş Görüşmesinde Adaya Hangi Sorular Sorulmamalı?

Mülakatın pozisyonla ilgili olması gerekir.

Özellikle işe uygunlukla doğrudan bağlantısı bulunmayan:

“Evli misiniz?”

“Çocuk düşünüyor musunuz?”

“Hamile misiniz?”

“Hangi dine inanıyorsunuz?”

“Hangi siyasi partiye oy veriyorsunuz?”

“Sendikaya üye misiniz?”

gibi sorular hukuki ve etik açıdan ciddi risk taşıyabilir.

İş Kanunu’nun eşit davranma ilkesi iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplerle ayrım yapılamayacağını düzenliyor. Ayrıca cinsiyet ve gebelik nedeniyle iş sözleşmesinin kurulmasında farklı işlem yapılması, işin niteliğinin zorunlu kıldığı istisnalar dışında yasaktır.

Adaya “Hamile misiniz?” Diye Sorulur mu?

Rutin işe alım sorusu olarak kullanılmamalıdır.

4857 sayılı İş Kanunu, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin nedenler zorunlu kılmadıkça iş sözleşmesinin kurulmasında cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapılmasını yasaklıyor.

İşin sağlık ve güvenlik açısından özel bir koşulu varsa konu kişisel meraktan ziyade pozisyonun objektif çalışma şartları üzerinden ele alınmalıdır.

Örneğin:

“Bu pozisyon düzenli olarak 15 kilogram yük kaldırmayı gerektiriyor. Bu görevi yerine getirmenize engel bir durum var mı?”

gibi işle doğrudan bağlantılı bir değerlendirme daha uygundur.

Sağlık Durumu Sorulur mu?

Adayın tüm sağlık geçmişini öğrenmeye çalışmak doğru değildir.

Sağlık verileri KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilir ve daha sıkı korumaya tabidir. Aynı kategori içinde ceza mahkûmiyeti, biyometrik/genetik veriler, siyasi düşünce, din ve sendika üyeliği gibi bilgiler de bulunur.

Bu nedenle:

“Hangi hastalıklarınız var?”

yerine işin gerçekten gerektirdiği fiziksel veya operasyonel koşullar açıkça söylenebilir.

Örneğin:

“Pozisyon vardiya boyunca ayakta çalışmayı gerektiriyor. Bu çalışma biçimini yerine getirebilir misiniz?”

daha amaca uygun bir sorudur.

Adli Sicil Kaydı Mülakatta Sorulur mu?

Her pozisyonda otomatik olarak sorulması doğru değildir.

KVKK'nın işe alım sürecine ilişkin bir kararında adaylardan adli sicil kaydı, sağlık raporu, akciğer filmi, kan grubu, ehliyet, evlilik cüzdanı ve aile bireylerine ait kimlik belgeleri gibi çok sayıda verinin talep edilmesi incelenmiş; özellikle veri işlemede gereklilik ve ölçülülük konusu değerlendirilmiştir.

Bu nedenle pozisyon veya özel mevzuat gerçekten gerektirmiyorsa her adaya standart şekilde hassas veri soruları yöneltmekten kaçınılmalıdır.

“Evli misiniz, Çocuğunuz Var mı?” Soruları Neden Sorunlu?

İşveren bazen vardiya uygunluğunu anlamak için bu soruları soruyor olabilir.

Ancak aynı bilgi daha işle ilgili ve tarafsız şekilde alınabilir.

Örneğin:

❌ “Çocuğunuz var mı, gece çalışabilir misiniz?”

yerine:

✅ “Pozisyonda haftada iki gece 23.00’a kadar çalışma bulunuyor. Bu çalışma düzeni sizin için uygun mu?”

sorulabilir.

İşverenin bilmesi gereken şey adayın aile yapısı değil, vardiyaya uygunluğudur.

Mülakatta Adaydan Hangi Kişisel Veriler Alınmalı?

Temel kural şu olabilir:

İşe alım kararını vermek için gerçekten gerekli olan kadar bilgi.

Örneğin:

• Mesleki deneyim,

• Eğitim,

• Sertifika,

• Yabancı dil,

• Kullanılan programlar,

• Müsaitlik,

• İşe başlama tarihi

işe alım süreciyle doğrudan ilişkili olabilir.

KVKK'nın iş arama ve işe alım süreçlerine ilişkin kararında da kimlik, iletişim, mesleki deneyim, eğitim, sertifika, yabancı dil ve bilgisayar programı bilgileri gibi verilerin işe alım hizmeti kapsamında işlendiği görülüyor.

Adaylara KVKK Aydınlatması Yapılmalı mı?

Evet.

İşveren adayın CV'sini aldığı, iletişim bilgilerini kaydettiği veya işe alım sistemi üzerinden bilgilerini işlediği andan itibaren kişisel veri işleme süreci gündeme gelir.

KVKK'ya göre veri sorumlusu adaylara:

• Verilerin hangi amaçla işlendiğini,

• Kimlere aktarılabileceğini,

• Hangi yöntemle toplandığını,

• Hukuki sebebini,

• Adayın haklarını

bildirmekle yükümlüdür.

Aydınlatma yükümlülüğü yalnızca aday talep ederse yapılan bir işlem değildir.

Her Adaydan Açık Rıza Almak Gerekir mi?

Her veri işleme faaliyeti için otomatik olarak açık rıza alınması gerektiği söylenemez.

KVKK kapsamında bazı kişisel veriler sözleşmenin kurulmasıyla doğrudan ilgili olması veya başka bir kanuni işleme şartının bulunması halinde açık rıza dışında hukuki sebeplerle işlenebilir.

Ancak aydınlatma yükümlülüğü yine devam eder. KVKK da aydınlatma ve açık rızanın birbirinden ayrı süreçler olduğunu vurguluyor.

İş Görüşmesi Kaç Dakika Sürmeli?

Tek bir doğru süre yoktur.

Pozisyona göre:

Operasyonel giriş seviyesi rol → 10-20 dakika

Uzman pozisyon → 30-60 dakika

Yönetici pozisyonu → Birden fazla görüşme

gibi modeller kullanılabilir.

Örneğin paketleme elemanı işe alımında 45 dakikalık kariyer vizyonu mülakatı yapmak çoğu zaman gerekli olmayabilir.

İlk görüşmede:

müsaitlik + lokasyon + vardiya + deneyim + işe başlama tarihi

kontrol edilip uygun adayla süreç hızla ilerletilebilir.

Mülakat Soruları Her Aday İçin Aynı Olmalı mı?

Temel soruların aynı olması oldukça faydalıdır.

Örneğin aynı pozisyon için bütün adaylara:

1. Deneyim

2. Pozisyona özel beceri

3. Vardiya

4. Lokasyon

5. İşe başlangıç

6. Ücret koşulları

sorulabilir.

Bu yaklaşım adayların daha objektif karşılaştırılmasını sağlar.

Bir adaya işle ilgili 15 teknik soru sorup başka bir adayı yalnızca “enerjisini sevdik” diyerek değerlendirmek seçim kalitesini düşürebilir.

Aday Nasıl Puanlanmalı?

Basit bir değerlendirme tablosu kullanılabilir.

KriterPuanDeneyim1-5Teknik yeterlilik1-5Vardiya uygunluğu1-5Lokasyon/ulaşım1-5İletişim1-5İşe başlama uygunluğu1-5Toplam30

Ancak her pozisyonda ağırlık aynı olmak zorunda değildir.

Örneğin günlük etkinlik personelinde müsaitlik ve lokasyon, deneyimden daha önemli olabilir.

Forklift operatöründe ise belge ve teknik yeterlilik kritik olacaktır.

İş Görüşmesinde Sorulabilecek 20 Etkili Soru

İşverenlerin pozisyona göre seçerek kullanabileceği sorular:

1. Son iş deneyiminizden kısaca bahseder misiniz?

2. Bu pozisyona neden başvurdunuz?

3. Son işinizde temel sorumluluklarınız nelerdi?

4. Önceki işinizden neden ayrıldınız?

5. Bu pozisyondaki hangi görevlerde deneyiminiz var?

6. Daha önce kullandığınız sistem veya ekipmanlar neler?

7. Yoğun bir iş gününü nasıl yönettiğinize örnek verebilir misiniz?

8. Zor bir müşteriyle yaşadığınız bir durumu nasıl çözdünüz?

9. Ekip içerisinde yaşadığınız bir problemi nasıl yönettiniz?

10. Bir hata yaptığınızda nasıl hareket edersiniz?

11. Bu vardiya düzeninde çalışabilir misiniz?

12. Hafta sonu çalışabilir misiniz?

13. İşyerine ulaşım sizin için uygun mu?

14. Gerekli sertifika veya mesleki belgeleriniz var mı?

15. Hangi tarihte işe başlayabilirsiniz?

16. Bu işte en güçlü olduğunuzu düşündüğünüz alan nedir?

17. Hangi konuda eğitim veya desteğe ihtiyaç duyabilirsiniz?

18. Bu pozisyonda ne kadar süre çalışmayı planlıyorsunuz?

19. İlanda belirtilen ücret ve yan haklar sizin için uygun mu?

20. Pozisyon veya çalışma koşulları hakkında bize sormak istediğiniz bir şey var mı?

İyi bir görüşmede bunların tamamını sormak gerekmez. Pozisyona göre 6-10 güçlü soru, 20 yüzeysel sorudan daha faydalı olabilir.

İş Görüşmesinin Sonunda Adaya Ne Sorulur?

Görüşmeyi:

“Pozisyon veya çalışma koşulları hakkında bize sormak istediğiniz bir şey var mı?”

sorusuyla bitirmek iyi bir yöntemdir.

Adayın sorduğu sorular da onun önceliklerini anlamaya yardımcı olur.

Örneğin:

“Vardiyalar ne zaman belli oluyor?”

diyorsa program düzeni önemli olabilir.

“Eğitim veriliyor mu?”

diyorsa gelişim beklentisi bulunabilir.

“Prim sistemi nasıl?”

diyorsa toplam kazancı anlamaya çalışıyor olabilir.

Bunların hiçbiri tek başına olumlu veya olumsuz sinyal olarak değerlendirilmemeli.

Mülakatta En Sık Yapılan Hatalar

İşverenlerin sık yaptığı hatalar arasında CV’de zaten yazan bilgileri baştan sona tekrar sormak, pozisyonla ilgisiz kişisel sorular yöneltmek, bütün adaylara farklı kriterler uygulamak, yalnızca “enerji” veya ilk izlenimle karar vermek, vardiya ve ücret koşullarını görüşmenin sonuna bırakmak ve adayın gerçek geçmiş davranışlarını ölçen sorular sormamak bulunuyor.

İyi bir mülakatın temel formülü daha basit:

Geçmiş deneyim + gerçek örnek + pozisyon becerisi + çalışma koşullarına uygunluk.

Sık Sorulan Sorular

İş görüşmesinde adaya ilk ne sorulur?

“Bize kısaca kendinizden ve son iş deneyiminizden bahseder misiniz?” gibi açık bir soruyla başlanabilir. Sonrasında pozisyona özel deneyimlere geçilebilir.

İş görüşmesinde hangi sorular sorulur?

Deneyim, görev bilgisi, teknik beceri, problem çözme, müşteri iletişimi, vardiya uygunluğu, ulaşım, işe başlangıç tarihi ve ücret beklentisi gibi işle doğrudan bağlantılı sorular sorulabilir.

Adaya neden önceki işinden ayrıldığı sorulur mu?

Evet. Adayın önceki işinden ayrılma nedeni yeni pozisyonun koşullarıyla olası uyumsuzlukları anlamaya yardımcı olabilir.

Adaya evli olup olmadığı sorulur mu?

İşe uygunluk açısından gerekli değilse sorulmaması daha doğru olur. Örneğin vardiya uygunluğu öğrenilmek isteniyorsa doğrudan vardiya saatleri açıklanarak adayın bu saatlerde çalışıp çalışamayacağı sorulabilir.

Adaya hamile olup olmadığı sorulur mu?

Rutin işe alım sorusu olarak kullanılmamalıdır. İş Kanunu, işin niteliğinin zorunlu kıldığı istisnalar dışında iş sözleşmesinin kurulmasında cinsiyet veya gebelik nedeniyle farklı işlem yapılmasını yasaklıyor.

Adayın sağlık durumu sorulur mu?

Tüm sağlık geçmişini öğrenmeye yönelik genel sorular yerine işin gerçek fiziksel veya sağlık-güvenlik gereklilikleri üzerinden değerlendirme yapılmalıdır. Sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir.

İş görüşmesinde maaş beklentisi sorulur mu?

Evet. Ancak ücret ilanda açıkça belirtilmişse adayın bu koşullara uygun olup olmadığını teyit etmek yeterli olabilir.

Mülakatta kaç soru sorulmalı?

Pozisyona göre değişir. Özellikle operasyonel işe alımlarda 6-10 iyi seçilmiş soru çoğu zaman temel işe uygunluğu değerlendirmek için yeterli olabilir.

İş görüşmesinde KVKK önemli mi?

Evet. Adayın CV, iletişim, eğitim ve deneyim bilgilerinin işlenmesi kişisel veri işleme faaliyetidir. İşverenin adayları veri işleme süreci hakkında aydınlatması gerekir.

Sonuç

İş görüşmesinde amaç adayı mümkün olduğunca çok soruyla sıkıştırmak değil, işe uygunluğunu doğru bilgiler üzerinden değerlendirmektir.

İyi bir mülakatta özellikle:

deneyim + pozisyona özel beceri + gerçek davranış örnekleri + vardiya + lokasyon + işe başlangıç tarihi

üzerinde durulabilir.

Özellikle operasyonel pozisyonlarda aday çok deneyimli olsa bile işyeri lokasyonu veya vardiyası kendisine uygun değilse işe alım kısa sürede yeniden açılabilir. Bu nedenle “Bu işi yapabilir mi?” kadar “Bu koşullarda gerçekten çalışabilir mi?” sorusu da önemlidir.

Bunun yanında işe alım sürecinin adayın özel hayatına yönelik gereksiz sorgulamaya dönüşmemesi gerekir. İş Kanunu ayrımcılığı yasaklarken KVKK da işe alım sürecinde toplanan kişisel verilerin hukuka uygun, amaçla bağlantılı ve ölçülü biçimde işlenmesini gerektirir.