İş İlanı Nasıl Verilir? Etkili İş İlanı Hazırlama Rehberi
17 Eyl 2026 - 06:00 · 14 dk
İş ilanı nasıl verilir? Etkili iş ilanı hazırlama, ücretsiz iş ilanı verme, ilan başlığı ve iş tanımı yazma yöntemlerini öğrenin; doğru adaylara daha hızlı ulaşın.
İş İlanı Nasıl Verilir? Etkili İş İlanı Hazırlama Rehberi
İş ilanı nasıl verilir? İş ilanı vermek için öncelikle ihtiyaç duyulan pozisyonun görevleri, çalışma şekli, lokasyonu, çalışma saatleri ve adayda aranan temel özellikler belirlenir. Ardından ilan metni hazırlanarak uygun bir iş ilanı platformunda yayınlanır ve gelen başvurular değerlendirilir.
Ancak iş ilanı yayınlamak ile doğru adaylardan başvuru alan etkili bir iş ilanı vermek aynı şey değildir. Belirsiz görev tanımları, gereksiz deneyim şartları, eksik çalışma bilgileri veya uzun ilan metinleri işverenin aradığı personele ulaşmasını zorlaştırabilir.
Bu nedenle iyi bir iş ilanının amacı mümkün olduğunca fazla başvuru toplamak değil, pozisyona gerçekten uygun adayların başvurmasını sağlamak olmalıdır.
İş İlanı Nedir?
İş ilanı, bir işletmenin açık pozisyonunu ve bu pozisyon için aradığı çalışan özelliklerini adaylara duyurduğu metindir.
İş ilanında genellikle;
Pozisyon adı
İş tanımı
Görev ve sorumluluklar
Çalışma yeri
Çalışma şekli
Çalışma günleri ve saatleri
Aranan nitelikler
Deneyim beklentisi
Ücret ve yan haklar
Başvuru yöntemi
gibi bilgiler bulunur.
İlanın kapsamı pozisyona göre değişebilir. Örneğin bir yazılım geliştirici ilanıyla günlük etkinlik personeli ilanında aynı ayrıntı seviyesine ihtiyaç duyulmaz.
İş İlanı Vermeden Önce Ne Yapılmalı?
İş ilanı hazırlamadan önce “Nasıl bir çalışan arıyoruz?” sorusunun net bir cevabı olmalıdır.
Bunun için pozisyonu üç başlık altında değerlendirebilirsiniz:
BaşlıkÖrnekPozisyonBaristaZorunlu kriterlerVardiyalı çalışabilme, lokasyona ulaşımTercih edilen özelliklerBarista deneyimi, kahve bilgisi
Zorunlu kriterlerle tercih edilen özellikleri birbirinden ayırmak önemlidir.
Örneğin pozisyon için üniversite mezuniyeti gerçekten gerekli değilse yalnızca alışkanlık nedeniyle bu şartı ilana eklemek aday havuzunu gereksiz yere daraltabilir. Beceri odaklı işe alım yaklaşımında da pozisyonun gerçekten gerektirdiği becerilere odaklanılması ve gereksiz diploma veya deneyim şartlarının gözden geçirilmesi öneriliyor.
İş İlanı Nasıl Hazırlanır?
Etkili bir iş ilanının temel formülü oldukça basittir:
Pozisyon + lokasyon + çalışma şekli + görevler + aranan özellikler + çalışma koşulları + ücret/yan haklar + başvuru
Aday ilanı gördüğünde birkaç dakika içerisinde şu soruların cevaplarını bulabilmelidir:
Ne iş yapacağım? Nerede çalışacağım? Ne zaman çalışacağım? Benden ne bekleniyor? İş bana ne sunuyor?
Bu sorular cevapsız kalıyorsa ilan ne kadar fazla kişiye gösterilirse gösterilsin uygun başvuru oranı düşük kalabilir.
1. Doğru İş İlanı Başlığı Yazın
İlan başlığı adayın gördüğü ilk bölümdür. Bu nedenle yaratıcı olmaktan çok açık ve aranabilir olması önemlidir.
Örneğin:
Yanlış: Ekibimize Yeni Yıldızımızı Arıyoruz!
Daha iyi: Barista
Daha iyi: Part-Time Barista – Kadıköy
Daha iyi: Depo Personeli – Tuzla
Adaylar iş arama platformlarında genellikle meslek veya pozisyon adı üzerinden arama yaptığı için başlığın gerçek pozisyonu doğrudan ifade etmesi faydalıdır.
“Takım arkadaşımızı arıyoruz”, “Yeni çalışma arkadaşımız sen ol” veya “Ekibimize katıl” gibi ifadeler açıklamada kullanılabilir ancak tek başına iş ilanı başlığı olarak yeterince açıklayıcı değildir.
2. İş Tanımını Açıkça Yazın
İş tanımı, çalışanın işe alındığında temel olarak ne yapacağını anlatmalıdır.
Örneğin bir depo personeli ilanında:
Ürünlerin teslim alınması, raflara yerleştirilmesi, siparişlerin hazırlanması, paketleme ve sevkiyat süreçlerine destek olunması.
gibi kısa ve açık bir görev tanımı kullanılabilir.
Bunun yerine:
Dinamik organizasyonumuzun büyüyen operasyonlarında görev almak üzere takım arkadaşları arıyoruz.
ifadesi adayın gerçekte ne yapacağını açıklamaz.
İş tanımında kurumsal ifadelerden önce günlük işi anlatmak daha faydalıdır.
3. Görev ve Sorumlulukları Belirtin
İş tanımının ardından pozisyonun temel sorumlulukları sıralanabilir.
Örneğin satış danışmanı ilanında:
Müşterileri karşılamak
Ürünler hakkında bilgi vermek
Satış sürecine destek olmak
Mağaza düzenini korumak
Gerektiğinde kasa operasyonuna destek vermek
gibi maddeler kullanılabilir.
Liste çok uzun tutulmamalıdır. Adayın gerçekten yapacağı temel işler önceliklendirilmelidir.
4. Çalışma Yerini Net Yazın
Özellikle İstanbul gibi ulaşımın işe karar verme sürecinde önemli olduğu şehirlerde yalnızca “İstanbul” yazmak yeterli olmayabilir.
Örneğin:
İstanbul / Kadıköy / Kozyatağı
şeklindeki bir lokasyon bilgisi adayın ulaşım durumunu daha başvurmadan değerlendirmesini sağlar.
İşveren açısından bunun önemli bir avantajı vardır: İş görüşmesinin sonunda “Lokasyon bana çok uzakmış” diyerek süreçten ayrılan adayların sayısı azaltılabilir.
Uzaktan veya hibrit çalışılan pozisyonlarda da çalışma modelinin açıkça belirtilmesi gerekir.
5. Çalışma Şeklini Belirtin
Adayın iş ilanını değerlendirirken bilmesi gereken en temel bilgilerden biri çalışma şeklidir.
İlanın;
tam zamanlı, part-time, günlük, dönemsel, vardiyalı, hibrit veya uzaktan
olduğu açıkça belirtilmelidir.
Özellikle öğrenciler, ek gelir arayanlar veya dönemsel çalışmak isteyen adaylar için bu bilgi doğrudan başvuru kararını etkileyebilir.
Örneğin:
“Haftada 3 gün çalışabilecek part-time barista”
ifadesi yalnızca “barista aranıyor” yazmaktan çok daha açıklayıcıdır.
6. Çalışma Günlerini ve Saatlerini Yazın
İş ilanlarında sık yapılan hatalardan biri çalışma saatlerini tamamen görüşme aşamasına bırakmaktır.
Mümkünse ilanda:
Pazartesi-Cuma 09.00-18.00
veya
Haftada 5 gün, vardiyalı çalışma
gibi bilgiler verilmelidir.
Vardiyaların kesin saatleri değişiyorsa bu durum da açıklanabilir.
Örneğin:
“Çalışma saatleri haftalık vardiya planına göre belirlenmektedir.”
Bu bilgi adayın daha başvuru aşamasında çalışma düzeninin kendisine uygun olup olmadığını anlamasını sağlar.
7. Aranan Nitelikleri Gerçekçi Belirleyin
İş ilanlarında adaylardan gereğinden fazla özellik istemek başvuru havuzunu daraltabilir.
Bu nedenle kriterleri iki gruba ayırmak faydalıdır.
Zorunlu özellikler, adayın işi yapabilmesi için gerçekten gerekli olan kriterlerdir.
Tercih edilen özellikler ise adayın avantaj sağlayabileceği ancak olmaması halinde doğrudan elenmesini gerektirmeyen özelliklerdir.
Örneğin:
Zorunlu:
Vardiyalı çalışabilmek, iş yerine ulaşım sağlayabilmek.
Tercih sebebi:
Perakende sektöründe daha önce çalışmış olmak.
Beceri bazlı işe alım yaklaşımı da adayları yalnızca eğitim geçmişi veya önceki unvanları yerine iş için gerekli yetkinlikler üzerinden değerlendirmeyi öne çıkarıyor.
8. Deneyim Şartını Doğru Belirleyin
Her iş ilanında deneyim şartı bulunması gerekmez.
Örneğin temel görevlerin kısa sürede öğretilebildiği bazı;
Paketleme
Depo
Mağaza
Servis
Mutfak destek
Etkinlik
Tanıtım
pozisyonlarında deneyimsiz adaylar da değerlendirilebilir.
Buna karşılık teknik bilgi gerektiren veya doğrudan sorumluluk taşıyan pozisyonlarda belirli bir deneyim süresi gerekli olabilir.
Önemli olan “Her ilana 2 yıl deneyim yazalım” yaklaşımı yerine pozisyonun gerçek ihtiyacını değerlendirmektir.
9. Maaş Bilgisi İş İlanında Yazılmalı mı?
Mümkün olduğunda ücret veya ücret aralığını belirtmek adayın ilanı daha doğru değerlendirmesini sağlar.
Örneğin:
Aylık net ücret: X TL
veya
Pozisyon için ücret aralığı: X–Y TL
şeklinde bir bilgi paylaşılabilir.
Kesin ücret deneyime göre değişiyorsa bu durum da açıkça belirtilebilir.
Ücret bilgisinin baştan paylaşılması, işveren ile adayın temel beklentilerinin uyuşmadığının ancak birkaç görüşmeden sonra ortaya çıkması riskini azaltır.
Ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz; işe alım ilanları hazırlanırken de objektif ve işle ilgili kriterlere odaklanmak önemlidir.
10. Yan Hakları İlanda Belirtin
Ücret kadar yan haklar da adayın iş teklifini değerlendirmesinde etkili olabilir.
İşletmenin sunduğu olanaklara göre;
yemek, yol desteği, servis, prim, özel sağlık sigortası, çalışan indirimi veya performans bonusu
gibi yan haklar ilana eklenebilir.
Örneğin iki iş ilanının maaşı aynıysa ancak birinde servis ve yemek imkânı bulunuyorsa bu bilgi adayın kararında önemli olabilir.
11. İş İlanını Gereksiz Yere Uzatmayın
Uzun iş ilanı her zaman iyi iş ilanı değildir.
Özellikle operasyonel pozisyonlarda adayın ihtiyacı olan bilgi birkaç temel başlıkta sunulabilir:
Pozisyon
Lokasyon
Çalışma şekli
Görevler
Aranan özellikler
Ücret ve yan haklar
Başvuru
Şirketin kuruluş hikâyesini birkaç paragraf anlatmak yerine aday açısından önemli olan bilgileri öne çıkarmak daha kullanışlıdır.
Etkili İş İlanı Örneği
Bir kafe için barista ilanı örneği şöyle hazırlanabilir:
Part-Time Barista – Kadıköy
Kadıköy'deki kafemizde görev almak üzere part-time barista arıyoruz.
Görevler:
Kahve ve diğer içeceklerin hazırlanması
Siparişlerin alınması
Müşteri iletişiminin yürütülmesi
Bar alanının düzenli tutulması
Aranan özellikler:
Vardiyalı çalışma düzenine uygun
İletişimi güçlü
Ekip çalışmasına yatkın
Barista deneyimi tercih sebebidir
Çalışma şekli: Part-time
Lokasyon: Kadıköy / İstanbul
Çalışma düzeni: Haftada 3 gün, vardiyalı
Yan haklar: Yemek + yol desteği
Bu ilan adayın pozisyon hakkında ihtiyaç duyduğu temel bilgileri kısa sürede anlamasını sağlar.
Deneyimsiz Personel İçin İş İlanı Nasıl Yazılır?
Deneyim gerektirmeyen bir pozisyonda bunu açıkça yazmak daha fazla uygun adayın başvurmasını sağlayabilir.
Örneğin:
“Deneyim şartı aranmamaktadır. İşe başlangıçta gerekli eğitim verilecektir.”
ifadesi kullanılabilir.
Bu yaklaşım özellikle ilk işini arayan gençler, öğrenciler veya farklı bir sektöre geçmek isteyen kişiler açısından ilanı daha erişilebilir hale getirebilir.
Ancak deneyimsiz aday kabul ediliyorsa işverenin oryantasyon ve eğitim sürecini de planlaması gerekir.
Part-Time İş İlanı Nasıl Verilir?
Part-time ilanlarda özellikle çalışma günleri ve saatleri açık olmalıdır.
Örneğin:
Cumartesi ve pazar 12.00-20.00 saatleri arasında çalışabilecek part-time satış danışmanı arıyoruz.
Bu ilan:
Part-time satış danışmanı aranıyor.
ifadesinden çok daha açıklayıcıdır.
Öğrencileri hedefleyen ilanlarda ders programına göre vardiya esnekliği varsa bunun belirtilmesi de faydalı olabilir.
Günlük İş İlanı Nasıl Verilir?
Günlük personel ilanlarında adayın karar verebilmesi için bazı bilgiler özellikle önemlidir.
Örneğin bir etkinlik personeli ilanında:
Tarih: 25 Eylül
Saat: 10.00-20.00
Lokasyon: Şişli / İstanbul
Pozisyon: Etkinlik karşılama personeli
Ücret: Günlük X TL
Ödeme zamanı: İş sonunda / belirtilen ödeme tarihinde
Kıyafet: Siyah pantolon + beyaz gömlek
gibi detaylar açıkça yazılabilir.
Günlük işlerde tarih ve çalışma saatinin gizlenmesi gereksiz başvurulara yol açabilir.
Garson İş İlanı Nasıl Verilir?
Garson ilanında pozisyonun yalnızca adı değil, işletmenin çalışma düzeni de belirtilmelidir.
Örneğin:
Beşiktaş'taki restoranımız için tam zamanlı garson arıyoruz. Haftada 6 gün vardiyalı çalışma düzenimiz bulunmaktadır. En az 1 yıl restoran deneyimi tercih sebebidir. Yemek ve yol desteği sağlanmaktadır.
Ayrıca servis türü, çalışma saatleri ve deneyim beklentisi gibi bilgiler pozisyon açısından önemliyse ilana eklenebilir.
Depo Personeli İş İlanı Nasıl Verilir?
Depo personeli ilanında görevlerin fiziksel ve operasyonel yapısı açıkça belirtilmelidir.
Örneğin:
Tuzla'daki depomuzda ürün kabul, raf yerleştirme, sipariş hazırlama, paketleme ve sevkiyat süreçlerinde görev alacak depo personeli arıyoruz.
Vardiya düzeni, servis güzergâhları ve varsa forklift veya benzeri belge gereklilikleri ayrıca belirtilmelidir.
Satış Danışmanı İş İlanı Nasıl Verilir?
Satış danışmanı ilanında müşteri iletişimi ve çalışma düzeni ön plana çıkarılabilir.
Örneğin görevler;
müşteri karşılama, ürün tanıtımı, satış, mağaza düzeni ve kasa desteği
şeklinde belirtilebilir.
Prim sistemi varsa aday açısından önemli bir avantaj olduğu için ilan içerisinde açıklanması faydalıdır.
İş İlanı Nerede Verilir?
İş ilanları;
İş bulma platformlarında
Kariyer sitelerinde
Mobil iş uygulamalarında
Şirketin kariyer sayfasında
İŞKUR üzerinden
Üniversite kariyer merkezlerinde
Meslek odaları ve sektörel kanallarda
yayınlanabilir.
Hangi kanalın daha etkili olduğu aranan pozisyona göre değişir.
Örneğin uzman veya yönetici pozisyonuyla günlük garson, depo çalışanı veya mağaza personeli arayışında kullanılacak işe alım kanallarının aynı olması gerekmez.
İŞKUR'un işverenlere yönelik hizmetleri kapsamında işverenler açık iş ilanı verebilir, iş arayanların bilgilerine ulaşabilir ve uygun adaylarla eşleşmeye yönelik hizmetlerden yararlanabilir.
Ücretsiz İş İlanı Nasıl Verilir?
Ücretsiz iş ilanı vermek isteyen işverenler, ücretsiz ilan yayınlamaya izin veren iş bulma platformlarından veya uygun kamu istihdam hizmetlerinden yararlanabilir.
Ancak platform seçerken yalnızca “ilan ücretsiz mi?” sorusuna bakmak yeterli değildir.
Aynı zamanda;
hedeflenen aday kitlesi, lokasyon filtreleri, çalışma şekilleri, başvuru yönetimi ve adaylara ulaşma kolaylığı
gibi özellikler de değerlendirilmelidir.
Bir platformda yüzlerce ilgisiz başvuru almak yerine daha az fakat pozisyona uygun adayla eşleşmek işe alım sürecini hızlandırabilir.
İş İlanı Verirken Yapılan Hatalar
İş ilanlarının performansını düşürebilecek en yaygın hatalar şunlardır:
Belirsiz ilan başlığı kullanmak
İşin görevlerini açıklamamak
Lokasyonu yalnızca şehir olarak belirtmek
Çalışma şeklini yazmamak
Çalışma saatlerini gizlemek
Gereksiz deneyim şartları eklemek
Pozisyonla ilgisi olmayan eğitim kriterleri koymak
Maaş ve yan haklar konusunda belirsiz olmak
Çok uzun şirket tanıtımı yapmak
Adaylara günlerce dönüş yapmamak
İş ilanı yayınlandıktan sonra da süreç bitmez. Gelen başvuruların düzenli değerlendirilmesi ve uygun adaylarla hızlı iletişim kurulması gerekir.
İş İlanına Daha Fazla Başvuru Nasıl Alınır?
Başvuru sayısını artırmak için önce ilan kalitesini artırmak gerekir.
Özellikle:
Aranabilir pozisyon başlığı kullanın.
“Ekip arkadaşı” yerine “Kasiyer” yazın.
Lokasyonu açık belirtin.
“İstanbul” yerine “Kadıköy / İstanbul” kullanın.
Çalışma şeklini yazın.
Part-time, tam zamanlı veya günlük olduğunu belirtin.
Gereksiz şartları azaltın.
İş için gerçekten gerekli kriterlere odaklanın.
Ücret ve yan haklarda şeffaf olun.
İlana hızlı dönüş yapın.
Uygun adayların başka iş fırsatlarını değerlendirebileceğini unutmayın.
Daha fazla başvuru her zaman daha başarılı işe alım anlamına gelmez. Asıl takip edilmesi gereken metriklerden biri uygun başvuru oranıdır.
İş İlanı Yayınlandıktan Sonra Ne Yapılmalı?
İlan yayına girdikten sonra başvuruların belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerekir.
Basit bir süreç şöyle olabilir:
Başvuru → Ön eleme → İlk iletişim → Görüşme → Değerlendirme → İş teklifi → İşe giriş
Özellikle acil personel ihtiyaçlarında başvuruları haftada bir kez değerlendirmek yerine günlük olarak kontrol etmek daha etkili olabilir.
Ayrıca ilan çok sayıda başvuru almasına rağmen uygun aday çıkmıyorsa aynı ilanı tekrar tekrar yayınlamak yerine ilan metni ve kriterler yeniden değerlendirilmelidir.
İş İlanı Verirken Ayrımcı İfadelerden Kaçının
İş ilanındaki kriterlerin pozisyonla doğrudan ilişkili olması önemlidir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun eşit davranma ilkesini düzenleyen 5. maddesi; iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrımı yasaklıyor.
Bu nedenle ilanlarda adayın işi yapabilmesi için gerekli deneyim, beceri, çalışma saatlerine uygunluk, sertifika veya mesleki yeterlilik gibi objektif kriterlere odaklanmak daha doğru bir yaklaşımdır.
Örneğin “genç kadın kasiyer aranıyor” gibi kişisel özellikleri merkeze alan ifadeler yerine “vardiyalı çalışabilecek kasiyer aranıyor” gibi işle ilgili kriterlerin kullanılması daha uygundur.
İş İlanının Başarılı Olduğu Nasıl Anlaşılır?
İş ilanının performansını yalnızca toplam başvuru sayısıyla ölçmeyin.
Örneğin:
İlan A: 300 başvuru → 8 uygun aday
İlan B: 80 başvuru → 25 uygun aday
İkinci ilan daha az başvuru almasına rağmen işe alım açısından çok daha verimli olabilir.
Takip edilebilecek temel göstergeler:
MetrikNeyi Gösterir?Toplam başvuruİlana olan genel ilgiyiUygun başvuru oranıİlanın doğru adaylara ulaşıp ulaşmadığınıGörüşmeye dönüşümÖn elemenin başarısınıTeklif kabul oranıİş koşullarının rekabetçiliğiniİşe alım süresiPozisyonun ne kadar hızlı doldurulduğunuAday kaynağıHangi platformun daha iyi sonuç verdiğini
Bu veriler sonraki iş ilanlarının daha etkili hazırlanmasını sağlar.
Personel.com'da İş İlanı Nasıl Verilir?
Özellikle hızlı personel ihtiyacı bulunan işletmeler için ilan verme sürecinin basit olması önemlidir.
Personel.com, iş arayanlarla işverenleri hızlı buluşturan ücretsiz iş bulma uygulamasıdır.
İşverenler günlük, dönemsel, part-time ve tam zamanlı personel ihtiyaçları için ilan oluşturabilir. Garson, barista, kasiyer, satış danışmanı, müşteri temsilcisi, depo personeli, paketleme personeli, kurye ve temizlik personeli gibi farklı pozisyonlarda personel arayabilir.
İlan hazırlanırken pozisyon, lokasyon, çalışma şekli ve iş koşullarının açık belirtilmesi, iş arayanların kendilerine uygun fırsatları daha kolay değerlendirmesine yardımcı olur.
İşveren açısından da amaç yüzlerce rastgele başvuru toplamak değil, doğru pozisyon için doğru adaylarla daha hızlı buluşmaktır.
Kaydır, Seç, Başla! 💙⚡
Sıkça Sorulan Sorular
İş ilanı nasıl verilir?
Öncelikle pozisyon, görevler, lokasyon, çalışma şekli, çalışma saatleri ve aday kriterleri belirlenir. Ardından açık bir ilan metni hazırlanarak uygun iş bulma platformunda yayınlanır. Gelen başvurular değerlendirilerek uygun adaylarla görüşme sürecine geçilir.
Ücretsiz iş ilanı nasıl verilir?
Ücretsiz ilan yayınlamaya izin veren iş bulma uygulamaları, kariyer platformları ve uygun kamu istihdam hizmetleri kullanılabilir. Platform seçerken hedef aday kitlesi ve başvuru yönetimi özellikleri de değerlendirilmelidir.
İş ilanında neler yazılmalı?
İlanda en azından pozisyon adı, görevler, çalışma yeri, çalışma şekli, çalışma saatleri, aranan temel özellikler ve varsa ücret ile yan haklar yer almalıdır.
İş ilanında maaş yazmak gerekir mi?
Her durumda zorunlu bir unsur değildir; ancak ücret veya ücret aralığının paylaşılması adayın pozisyonu daha doğru değerlendirmesini ve beklentisi uyuşmayan adayların sürecin başında ayrılmasını sağlayabilir.
İş ilanı başlığı nasıl olmalı?
Başlık kısa, açık ve pozisyon odaklı olmalıdır. “Ekibimize katıl” yerine “Satış Danışmanı”, “Part-Time Barista – Kadıköy” veya “Depo Personeli – Tuzla” gibi aranabilir başlıklar tercih edilebilir.
İlan verdikten sonra personel ne kadar sürede bulunur?
Tek bir standart süre yoktur. Pozisyon, lokasyon, ücret, çalışma koşulları, aday arzı ve işe alım sürecinin hızına göre süre değişebilir. Operasyonel pozisyonlarda hızlı değerlendirme ve adaylara kısa sürede dönüş yapılması işe alım süresini azaltabilir.
